ၵၢၼ်ပႆတၢင်းတႃႇငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပႆတၢင်းၶၢဝ်းယၢဝ်းၵႆ တီႈၼႂ်းမိူင်းဢမႄႇရိၵသေ ၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးတီႈ သုၼ်ၵၢင်ဝိပတ်ႉသၼႃႇၽႃႇဝၼႃႇ ႁွင်းတၢဝ်း (Huong Dao Vipassana Bhavana Center) ဝဵင်းၾူတ်ႉဝိူတ်ႉ (Fort Worth)၊ တီႈမိူင်းထႅၵ်ႉသတ်ႉ (Texas) ၼမ်းၼႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ယိူင်းထိုင်တႃႇယုၵ်ႈယွင်ႈ၊သူၼ်းတုမ်ပၼ်ႁႅင်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈမႅတ်ႉတႃႇ၊ၵရုၼႃႇ လႄႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉ (nonviolence) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပႆတၢင်းၼႆႉ တႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ပီပူၼ်ႉမႃး (2025) သေ မီးၶၢဝ်းတၢင်းၵႆမွၵ်ႈ 2,300 လၵ်း (3,700 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၶႃႈ။ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တေၵႂႃႇႁႂ်ႈသုတ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်ဝႃႇသျိၼ်ႇတၼ်ႇ တီႇၸီႇ (Washington, D.C.) ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ပီ 2026 ၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇၶဝ် လႆႈတႅမ်ႈမၢႆပိုၼ်ၽႄႈ လွင်ႈၶၢဝ်းတၢင်းပႆၶဝ်ၼိူဝ်သိူဝ်ႇတူင်ႇၵူၼ်း(Social Media) ဝႆႉယူႇတႃႇသေႇသေ ၼႂ်းၵၢၼ်ပႆတၢင်းပွၵ်ႈၼႆႉ ယင်းမီးမႃၸွႆႈထႅမ် (Rescue dog) တူဝ်ၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ဢလေႃးၵ" (Aloka)ၵႂႃႇပႆၸွမ်းဝႆႉလႄႈ ၶိူင်ႈမၢႆတွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ပႆတၢင်းပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယင်းပဵၼ်ဢၼ် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇတႄႉတႄႉၶႃႈ။ ၵၢၼ်ပႆတၢင်းလူႇတၢၼ်းၼႆႉ ၸုမ်းၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇ (19)ၸဝ်ႈ/ပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း (Vietnamese Buddhist tradition) တီႈဝတ်ႉႁိူၼ်းထမ်း (Huong Dao Temple)၊ ဝဵင်းၾူတ်ႉဝိူတ်ႉ ၼမ်းၼႃႈၸတ်းႁဵတ်းဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ဢဝ်ၶေႃႈသင်သွၼ်ထမ်းတြႃး၊ဢဝ်ႁႅင်းၸႂ်မႃးတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးꩡဝ်ႈၵေႃးတမသေ "ၵၢၼ်ပႆတၢင်းတႃႇငမ်းယဵၼ်" ၼႆႉ ယိူင်းထိုင်တႃႇပူၵ်းတိုၼ်ႇ "ႁူႉႁၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈမႅတ်ႉတႃႇ လႄႈ လွင်ႈၵရုၼႃႇ ႁႂ်ႈၽႄႈတိူၼ်းꩡွတ်ႇၵႂႃႇ တူဝ်ႈမိူင်းဢမႄႇရိၵ လႄႈ တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ" ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ ပၢင်ပႆတၢင်းၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃးတီႈဝဵင်း Fort Worth မိူင်း Texas သေ လႆႈပႆၵႂႃႇၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းပွတ်းၸဵင်ႇၸၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းဢမေႇရိၵႃႉ (Southeastern United States)၊လတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇလၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်း Louisiana, Mississippi, Alabama လႄႈ Georgia ၶႃႈဢေႃႈ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ပႆသိုပ်ႇၵႂႃႇၽၢႆႇႁွင်ႇ လတ်းၽၢၼ်ႇမိူင်း Carolinas လႄႈ Virginia သေ တေၵႂႃႇသုတ်းတီႈ ဝဵင်းလူင် Washington, D.C. ၶႃႈ။ သၢင်ႇၶႃႇꩡဝ်ႈၶဝ် ဢဝ်လၢႆးပႆတၢင်းၵၢမ်ႇမထၢၼ်း (meditative walking) သေ ယင်ႉလိုဝ်ႈၸွမ်း ဝၢၼ်ႈသူၼ်လၢႆလၢႆတီႈ တႃႇလၢတ်ႈၸႃသူၼ်းတုမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းၵႃႈၸဝ်ႈသၢင်ႇၶႃႇၶဝ်တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ မီး 3 ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပႃးၸဝ်ႈၶူးလူင် Bhikkhu Pannakaraၸဝ်ႈၼိုင်ႈ လႆႈလိူၵ်ႈဢဝ်လၢႆး "ပႆတၢင်းတိၼ်ပဝ်ႇ(ပႆတိၼ်လၢႆ)" ၶႃႈ။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၶႃႇၶဝ် ဢမ်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈပၢႆးမိူင်းသင်၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵူၺ်းယိူင်ႈဢဝ်လၢႆး ငမ်းယဵၼ်သေ ပႆတၢင်းၼႄၵႂႃႇ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇပၼ် ၸိူၵ်ႈမတ်ႉၶွပ်ႈမိုဝ်း၊ဝႅၼ်(bracelets) ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈမၢႆၵႅတ်ႇၶႄလႄႈ ဢဵတ်းလူ ပၼ်ၽွၼ်းလီပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ ထူပ်းႁၼ်ၸွမ်းတၢင်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ လွင်ႈပႆတၢင်းပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းယွင်ႈယေႃးလီငၢမ်းတႄႉတႄႉ တီႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလၢႆလၢႆတီႈ။ ၶၢဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉသိူဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (Social Media) ၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈပႅၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလႄႈ ပဵၼ်တီႈလီသူၼ်ၸႂ်တႄႉတႄႉ ဢၼ်လႆႈႁၼ်ၸုမ်းၸဝ်ႈသၢင်ႇ ၼုင်ႈ/မႆ သၢင်ႇၵၢၼ်းသေ ပႆတၢင်းၵႂႃႇၼင်ႇၼႆၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 2025 ၼၼ်ႉ၊ ၽွင်းၸဝ်ႈသၢင်ႇၶဝ် တိုၵ်ႉပႆတၢင်းၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် U.S. Highway 90 ႁိမ်းဝဵင်း Dayton မိူင်း Texas ယူႇၼၼ်ႉ၊ မီးလူတ်ႉၵႃးတေႃႇလိၼ် (Truck) လုၵ်ႈၼိုင်ႈ လႅၼ်ႈမႃးတမ်သႂ်ႇ လူတ်ႉၵႃးဢၼ်ၸွႆႈၵႅတ်ႇၶႄပၼ်တၢင်းလင် ၸုမ်းၸဝ်ႈသၢင်ႇၶဝ်ၶႃႈ။ လွင်ႈတမ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၼၼ်ႉ ထႅၵ်ႇၵႂႃႇတမ်သႂ်ႇ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ 2 ၸဝ်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉပႆယူႇၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇႁႅင်းတႄႉတႄႉၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇ Dam Phommasan လႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇသႅၼ်းႁႅင်းသေ လႆႈဢဝ်ႁႅလိၵေႃပ်ႉတႃႇ (Helicopter) သူင်ႇၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်း Houstonၶႃႈ။ ဢိူၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇထႅင်ႈၸဝ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးႁႅင်းၼႃႇလႄႈ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းလူတ်ႉသူင်ႇၵူၼ်းပဵၼ် (Ambulance) ၵႂႃႇၶႃႈ။ တၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇ Dam ၼၼ်ႉ ႁႅင်းတႄႉတႄႉလႄႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ လႆႈၽႃႇတတ်း (Surgery) သေ တတ်းပႅတ်ႈၶႃၸဝ်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ။ ၸုမ်း Walk for Peace လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတိုၵ်ႉယူႇသဝ်းတႂ်ႈလွင်ႈတူၺ်းထိုင် မေႃယႃၶဝ်သေတႃႉ ၸႂ်ၸဝ်ႈတႄႉ ယင်းတိုၵ်ႉၶႅင်ႁႅင်းလီယူႇ။ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈမီးတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေတႃႉ ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းၶဝ် တႅပ်းတတ်းၸႂ်ဝႃႈ တေပႆတၢင်းသိုပ်ႇၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆသေ ယွၼ်းတၢင်းၵမ်ႉထႅမ်လႄႈ တၢင်းမႅတ်ႇတႃႇ တီႈၵူၼ်းတင်းလၢႆယူႇၶႃႈ။ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ် ၸၼ်ႇၼဝႃႇရီႇ 2026 ၼႆႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ Dam ဢၼ်လႆႈတၢင်းၸဵပ်းၼၼ်ႉ လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ၶႅၼ်းမႃးယဝ်ႉသေ လႆႈပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းတီႈမိူင်း Georgia တႃႇမႃးႁူပ်ႉထူပ်း ၶဝ်ႈၸုမ်းပႆတၢင်းငမ်းယဵၼ် (Walk for Peace) ၶိုၼ်းယူႇၶႃႈဢေႃႈ။ ၸွမ်းတၢင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသၢင်ႇၶႃႇꩡဝ်ႈၶဝ် လႆႈႁပ်ႉတၢင်းယွင်ႈယေႃး လႄႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈလၢႆလၢႆဢၼ်ယူႇၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တီႈမိူင်း Texas ၵေႃႈ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝၼ်းတီႈ 5 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်း “Austin Walk for Peace Day” (ဝၼ်းပႆတၢင်းတႃႇငမ်းယဵၼ် ဝဵင်းဢေႃးတ်ႉတိၼ်ႇ) ၼႆယူႇၶႃႈ။တီႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းတႃႇငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ သင်ႇၶႃႇꩡဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တူဝ်သတ်း ဢၼ်လႆႈႁၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးသေပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ် ဢလေႃးၵ(Aloka)ယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ်မႃဢၼ်လုၵ်ႉတီႈꩡိူဝ်ႉမႃ ၊မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ပႆတၢင်းငမ်းယဵၼ် တီႈမိူင်းၼၼ်ႉမႃးသေ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇပႃးမႃးၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပႆတၢင်း တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵႃႉၼႆႉၶႃႈ။ ၵူၼ်းတင်းၼမ် မၵ်းမၼ်ႈမၢႆတွင်းႁၼ်မၼ်း ပႆၵႂႃႇၽၢႆႇၼႃႈၸုမ်းသင်ႇၶႃႇꩡဝ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼွၼ်းလိုဝ်ႈယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈသၢင်ႇၶႃႇꩡဝ်ႈ (19)ပႃးသေ တေႃႈလဵဝ် မၼ်းမီးၵူၼ်းၸွမ်းတူၺ်း (Followers)တင်းၼမ် ၼိူဝ်သိူဝ်ႇတူင်ႇၵူၼ်း( Social media)ၶႃႈဢေႃႈ။